ستاره شناسان یک منظومه خورشیدی جوان را در اطراف یک ستاره نزدیک کشف کردند
تاریخ انتشار: یکشنبه 31 خرداد 1394 - 19:11
کلمات کلیدی: سیاره،منظومه،شمسی،خورشید
این کار کلید ارزشمندی برای پبی بردن به چگونگی تشکیل اولیه خورشید و سیارات فراهم می کند.

تصویر HD 115600 که یک حلقه ی روشنی از بقایا را شنان می­دهد که تقریبا روی لبه دیده  می شود ودر یک فاصله مشابه با فاصله پلوتون با خورشید تا ستاره اش قرار دارد. یک یا چند سیاره شبه منظومه شمسی که دیده نمی شوند باعث می شوند که مرکز حلقه خارج از مکان ستاره قرار گیرد.  (علامت ضربدر)

یک گروه بین المللی که توسط تین کوری از تلسکوپ سوبارو رهبری می­شود و از تلسکوپ جنوبی برج جوزا (Gemini South Telescope) استفاده می­کند یک منظومه سیاره­ای جوان را کشف کرده است که شباهت­های قابل ملاحظه­ای به دوران آغازین منظومه شمسی ما دارد. تصاویر آنها یک قرص حلقه مانند از بقایای احاطه کننده یک ستاره شبه خورشید در یک محیط پیدایش شبیه محیط تولد خورشید ما، را نشان می­دهد. به نظر می­رسد قرص که تقریبا به همان اندازه کمربند کایپر (Kuiper Belt) منظومه شمسی خودمان است، حداقل توسط یک سیاره شبه منظومه شمسی دیده نشده شکل­دهی شده باشد و احتمالا شامل گرد و غبار و ذرات یخ است. این کار یک کلید ارزشمند برای فهم تشکیل اولیه سیارات و خورشید را فراهم می­کند.

کشف حلقه روشن اطراف ستاره HD 115600 همه چیز را تغییر می­دهد. به گفته کوری "آن مشابه کودکی منظومه شمسی خودمان است." فاصله حلقه از ستاره میزبانش مثل فاصله کمربند کاپیر از خورشید است و تقریبا همان مقدار نور را دریافت می­کند. خود ستاره کمی از خورشید بزرگتر است و یکی از اعضای یک گروه بندی گسترده­ی ستارگان 10-20 میلیون ساله است که تجمع ستارگان عقرب-قنط‌ورس‌ نامیده می­شود. توده پیدایش ان شبیه سحابی­ای است که تقریبا چهار و نیم میلیون سال قبل خورشید در آن  تشکیل شد.

نشا نه­های قوی­ای وجود دارد که حلقه اطراف HD 115600 توسط برهم کنش­هایی با یک سیاره شبه منظومه شمسی شکل دهی شده است. گروه مکان حلقه را نسبت به ستاره اندازه­گیری کردند و دریافتند که حلقه به طور قابل ملاحظه­ای خارج از مرکز است و یک شکل خارج از مرکز دارد (کاملا گرد نیست). این موضوع احتمالا به علت اثر گرانشی یک سیاره بیرونی سنگین است. خروج از مرکز محاسبه شده برای حلقه از بزرگترین مقادیر شناخته شده تا کنون است احتمالا بیشتر از حلقه اطراف ستاره دهان ماهی (Fomalhaut) که حداقل یک سیاره دارد.

گروه با استفاده از مدل­های پیش بینی کننده­ی چگونگی شکل دهی قرصی از بقایا توسط سیارات با جرم ها و فواصل مداری مختلف، نوع سیاره­ای که احتمالا حلقه ستاره HD 115600 را تغییر شکل داده است را محاسبه کردند. آن­ها  دریافتند نمونه­های مختلف المرکز سیارات مشابه مشتری، زحل، اورانوس یا نپتون می­توانند شکل و سایر ویژگی های حلقه را توضیح دهند.

سرنخ های دیگری نشان می­دهند که حلقه می­تواند ترکیب مشابهی با کمربند کاپیر داشته باشد. طیف آن بر وجود انواعی از گرد و خاک به علاوه عناصر عمده­ی کمربند کاپیر مثل یخ و سیلیکات دلالت دارد. وقتی این حلقه را با حلقه­های دیگری از بقایا مقایسه می­کنیم درمی­یابیم که در پراکندگی نور ستاره بسیار تاثیر گذار است که دلالت بر وجود ترکیبات منعکس کننده­ای همانند یخ دارد.

کشف حلقه با استفاده از تصویرگر سیاره­ای جوزا (GPI)، وسیله­ای مختص آشکارسازی سیارات بیرونی و قرص­های مشابه کمربند کاپیر، قبلا در این مقیاس دیده نشده بود، آن شبیه وسیله SCExAO است که فعلا در تلسکوپ سوبارو ماموریت دارد.

نتایج امیدوار کننده اند. به گفته کوری " فقط در یکی از پرتودهی­های 50 ثانیه­ای مان، توانستیم مواردی را مشاهده کنیم که دستگاه­های قبلی نتوانسته بودند در بیشتر از 50 دقیقه پرتودهی مشاهده کنند. با این موفقیت GPI، من بسیار خوشبین هستم که به زودی SCExAO تعداد زیادی قرص­های مشابه کمربند کاپیر و سیارات جوان دیگری را کشف خواهد کرد و جهت مشاهده زمینی دیگر راه خوبی پیش روی ما قرار خواهد داد."

مقایسه کمربند کاپیر با قرص HD 115600

درست آن طرف مدار نپتون کمربند کاپیر شامل تعداد زیادی سیارات کوچک یخی مانند پلوتون، هاومیا، ماکی ماکی قرار گرفته است. آن همچنین موطن هزاران باقیمانده از اولین مراحل تشکیل سیارات یخی است و بنا بر این کلیدی برای شناخت منظومه شمسی اولیه فراهم می­کند. مطالعه­ی حلقه­های بقایای سرد مشابه کمربند کاپیر اطراف ستاره­های شبه خورشیدی جوان بهترین تصویر از آنچه که منظومه شمسی اولیه ما ممکن است شبیه آن باشد را فراهم می­کند.

به هر جهت، تعداد کم چنین حلقه­هایی که تا کنون تصویر برداری شده­اند همیشه شبیه حلقه ما نبوده اند. آن­ها معمولا ستاره­های بسیار سنگین­تر از خورشید ما را احاطه می­کنند که در فاصله­های بیشتری از کمربند کاپیر یا در ناحیه­های کم تراکم تشکیل دهنده ستاره واقع اند بر خلاف ناحیه­ی پرجمعیت و سنگینی که در آن خورشید متولد شد. مطالعاتی که تاکنون روی این قرص­ها انجام شده است، طیف­های نور پراکنده شده ضروری برای کاوش آن­ها را نداشت. چنین مطالعاتی می­تواند درباره ساختار حلقه و همچنین حرکت آن اطلاعاتی بدهد.

این مطلب را می پسندید؟
می پسندم
نظرات
کیانی خو
یکشنبه 31 خرداد 1394 - 19:33
ممنون خبر جالب و هیجان انگیزی بود

شما هم نظر بدهید...
نام شما
پست الکترونیک
 
ارسال نظر
این مطلب را به اشتراک بگذارید...